info@gezondeademhaling.nl
0652519537

Slaapapneu

Slaapapneu begint vaak met snurken. Daarom lees je eerst meer over snurken. Vervolgens vind je informatie over slaapapneu o.b.v. de nieuwste inzichten in de slaapgeneeskunde. Deze inzichten worden ondersteund door de grondlegger van slaapapneu: Dr. Christian Guilleminault. Op basis van deze inzichten wordt een oplossing voorgesteld voor snurken als slaapapneu.

Snurken

Hoe je overdag ademt is bepalend voor hoe je s’nachts ademt. Adem je overdag zwaar en onrustig? Dan zal je ademhaling s’nachts minder kalmeren dan iemand die overdag rustig ademt. Als je overdag verkeerd ademt, kun je niet verwachten dat dit verbetert tijdens het slapen. Het zijn immers dezelfde longen waar je mee naar bed gaat. Bij een verkeerde ademhaling stroomt er te veel lucht door de luchtwegen. Daarbij ontstaat er een vibratie in de weefsels van de neus en keel. Snurken en slaapapneu ontstaan door een te groot volume aan lucht en door een versmalde ademruimte. Hieronder wordt verduidelijkt wat daarmee bedoelt wordt.

Twee soorten snurken

Mondsnurken

De meest bekende vorm van snurken ontstaat door een vibratie in het zachte gehemelte. Deze vorm van snurken is makkelijk te verhelpen. Daarvoor hoef je alleen de mond gesloten te houden.

Neussnurken

Ook wel High Upper Airway Resistance (HUAR) genoemd. Hierbij is er sprake van een turbulente luchtstroom in de nasofarynx en de orofarynx. Zie hieronder de visuele weergave van deze termen. Vanwege deze turbulente luchtstroom gaan deze weefsels trillen en vibreren. Zo ontstaat neus snurken.

Slaapapneu bezien vanuit ademhaling

Slaapapneu bezien vanuit ademhaling

Rustig ademen en toch snurken?

Kan iemand rustig ademen en toch snurken? Om daar een antwoord op te krijgen zou je iemand moeten observeren die snurkt. Het zal je opvallen dat:

  • Er snel wordt geademd
  • Luidruchtig wordt geademd
  • Je kunt duidelijk de adembewegingen waarnemen
  • Er zitten geen pauze’s tussen de ademhaling

Wat je hierboven gelezen hebt speelt ook een rol in slaapapneu. 
Dat zal straks uitgelegd worden.

Wat is slaapapneu?

Apneu betekent het stoppen van de ademhaling. Bij slaapapneu gebeurd dit dus tijdens het slapen. Deze ademstops duren minstens 10 seconden. Daarbij stopt de ademhaling meer dan vijf keer per uur. Tussen 40 en 50 jaar komt slaapapneu meer voor bij mannen. Vanaf 50 jaar stijgt het aantal vrouwen dat last heeft van slaapapneu. Slaapapneu wordt niet altijd vastgesteld. Daarom is niet precies bekend hoeveel mensen hier last van hebben.

Symptomen slaapapneu ⎢ Gevolgen slaapapneu

Slaapapneu kan grote gevolgen hebben. Het kan leiden tot:

  • Slaperigheid
  • Irritatie
  • Concentratiestoornissen
  • Een hoge bloeddruk
  • Hartritmestoornissen / Hartkloppingen
  • Woede aanvallen
  • Angst aanvallen
  • Relaties die onder druk komen te staan
  • Een gezin dat uit balans is
  • Burnout
  • Arbeidsongeschiktheid

Apneu ademhaling ⎢Onregelmatig ademen tijdens slaap

Bij een medisch gezien normale ademhaling wordt er vier tot zes liter per minuut geademd. 1. Mensen met ademhalingsproblemen zoals astma ademen tien tot vijftien liter per minuut. 2 Bij een apneu ademhaling vinden er het ene moment ademstops plaats en het andere moment schiet de ademhaling alle kanten op. Er wordt dan diep, luidruchtig en onregelmatig geademd.

Bovenste luchtwegen zakken in bij slaapapneu

De keel is onderdeel van de bovenste luchtwegen. Dat gebied zakt in bij slaapapneu. Dat is als volgt te verklaren. Bij een normale inademing ontstaat er een negatieve druk in de bovenste luchtwegen. Daardoor wordt er lucht de longen ingezogen. Iemand met slaapapneu ademt heel zwaar. Daardoor zal de negatieve druk in de bovenste luchtwegen stijgen. Dat maakt dat de weefsels inzakken en er een versmalde ruimte ontstaat om doorheen te ademen.

Kijk naar de luchtweg én de luchtstroom

De laatste tien jaar werd er bij snurken en slaapapneu vooral aan de luchtweg gedacht. Dat begint te veranderen in de slaapgeneeskunde. Er wordt steeds meer naar de luchtstroom gekeken. De omvang van de luchtweg is namelijk relatief aan de luchtstroom. Volgens het Bernouilli principe wordt er gekeken naar de luchtstroom. Bij het Venturi effect wordt er gekeken naar de omvang van de luchtweg. Hieronder wordt dit uitgelegd.

Wet van bernouilli

Als de stroming van lucht versnelt ontstaat er een negatieve druk in de luchtwegen. Dit kun je vergelijken met het inademen door het papieren omhulsel van een rietje van de Starbucks. Het papieren omhulsel zal inzakken. Dit effect vind plaats o.b.v. de natuurkundige wet van Bernouilli.

Vergelijking met een loodgieter

Stel dat een loodgieter leidingen komt aanleggen zodat je water van de ene plek naar de andere plek kunt verplaatsen. Dan zal hij de diameter van de leidingen bepalen. Kun je je voorstellen dat de loodgieter willekeurig leidingen uitkiest? Dus zonder daarbij rekening te houden met de verwachte hoeveelheid water die door de buis zal stromen? Natuurlijk niet. De twee gaan hand in hand, net als bij je ademhaling.

Het Venturi effect

Als een bepaald volume vloeistof door een leiding met afnemende diameter beweegt, neemt de snelheid van de vloeistof toe. Vergelijk het met een tuinslang. Als je de opening verkleint neemt de druk en snelheid van het uitstromende water toe.3 Dat gaat ook op voor de ademhaling. Wanneer de diameter van de luchtweg kleiner wordt, neemt de druk en snelheid van de verplaatste lucht toe. Denk weer aan het voorbeeld hiervoor van het rietje. Zie ook de video hieronder.

Negatieve druk verminderen.

Een slaapapneu machine pompt lucht met een positieve druk door de luchtwegen. De vraag die ook gesteld kan worden, is of slaapapneu vermindert kan worden door de negatieve druk te verminderen. Als het ademhalingsvolume gereduceerd wordt, ontstaat er minder negatieve druk en wordt het aantal ademstops gereduceerd. Als het verhogen van de positieve druk via de slaapapneu machine helpt, dan zou het verminderen van de negatieve druk ook moeten helpen om de luchtwegen open te houden.

Astma en slaapapneu

Ongeveer 74% van de astmapatiënten ervaren nachtelijke symptomen van luchtwegobstructie. 4 Obstructieve slaapapneu was significant vaker aanwezig bij patiënten met ernstige astma en matige astma vergeleken met de controle groep zonder astma. 5

Wat astma en slaapapneu gemeenschappelijk hebben.

Bij astma en slaapapneu6 wordt er ongeveer 10-15 liter per minuut geademd. Uit dit onderzoek naar 20 mannen met slaapapneu, overgewicht en een  normale longfunctie bleek dat zij 15 liter (+- 3l) per minuut ademden. In hetzelfde onderzoek is bij 11 mannen met slaapapneu een COPD vastgesteld dat zij 12.8 liter (+- 3.5l) per minuut ademden. De medische norm is 4-6 liter per minuut.  

Een mens kan 30 dagen zonder eten, 3 dagen zonder water en ongeveer 3 minuten zonder lucht. We weten allemaal wel wanneer we voldoende gegeten hebben. We hebben ook een idee van hoeveel water we zouden moeten drinken. Maar hoeveel lucht zou je moeten ademen? Is het gezond om iedere minuut, ieder uur en iedere dag 2-3 keer zoveel volume lucht per minuut te ademen dan de medische norm?

Bij astma zijn de onderste luchtwegen ontstoken. Dat is niet per definitie ook het geval voor de bovenste luchtwegen. En hoe wordt er geademd wanneer astma klachten verergeren? Wordt er lichter geademd, of zwaarder? Iemand met ernstige astma is buiten adem na een stukje lopen. Na tien minuten rusten op een stoel is er nog steeds sprake van een zichtbare zware ademhaling. Als de ernst van de astma stijgt wordt er zwaarder geademd. Het tidale volume stijgt en de respiratoire frequentie stijgt. Ofwel het aantal keer dat er geademd wordt stijgt en iedere ademhaling wordt groter. Bij astma wordt het vocht via mondademhaling uit de luchtwegen gezogen. Dat veroorzaakt ontstoken luchtwegen en dat veroorzaakt astma klachten. Bij astma wordt er niet alleen teveel geademd. Teveel ademen vergroot ook de astma symptomen. Bij slaapapneu is er sprake van een vergelijkbaar mechanisme.

In dit onderzoek7 had 88% van de patiënten in de ernstige astma-groep, 58% van de patiënten in de matige astma-groep en 31% van de patiënten in de controle groep zonder astma last van meer dan 15  apneus per nacht. Waarom komt slaapapneu eigenlijk vaker voor bij mensen met astma? Als de ernst van astma stijgt, stijgt ook het aantal slaapapneu patienten. Wat is hier aan de hand? Is er echt een relatie met de ademhaling? 

Uit ander onderzoek8 blijkt dat er bij 472 mensen die hun astma slecht onder controle hebben drie keer zoveel kans is op slaapapneu. Als de astma onder controle is daalt dus het risico op slaapapneu. Drie of meer pufjes astmamedicatie per week wordt gezien als een gebrek aan controle op astma.
Zou het normaliseren van de ademhaling en het verminderen van de negatieve druk kunnen leiden tot een reductie in apneus? Dat is waar de rest van dit artikel over gaat.

Mondademhaling verergert snurken en slaapapneu

Mond ademen wordt geassocieerd met een verhoogd risico voor het inzakken van de luchtwegen. Er zijn een aantal studies waarin gekeken is naar wat er in slaapapneu gebeurd bij ademen via de mond t.o.v. ademen via de neus.

Deze studie9 testte de hypothese dat een mechanisch voordeel het overwicht van neusademhaling ten opzichte van mondademhaling tijdens de slaap zou kunnen verklaren. Tijdens slaap was de weerstand van de bovenste luchtwegen veel hoger bij mondademhaling. Daarnaast waren obstructieve (maar niet centrale) apneus en hypopneus duidelijk vaker aanwezig bij oraal ademen. (apneus-hyponeus index 43 +/- 6 t.o.v. nasaal (1,5 +/- 0,5).

Als we ademen via de neus zijn de luchtwegen open. Als de luchtwegen open zijn is er minder kans op slaapapneu.

Slaap stoornissen, slechte studieprestaties en hyperactiviteit zijn mentale complicaties die gezien worden in kinderen en gerelateerd zijn aan de symptomen van nasale allergie. Er is veel bewijs waarin de link tussen nasale obstructive, een slechte ademhaling en slaapstoornissen wordt aangetoond.

Wat vind de grondlegger van slaapapneu? 

Dr. Christian Guilleminault wordt gezien als dé grondlegger van slaap apneu. In de jaren ’70 ontdekte hij dat er een relatie was tussen nachtelijke ademstops en een hoge bloeddruk. Hij werkte samen met cardiologen om s ‘nachts hun patiënten te monitoren. Uiteindelijk leidde dat onderzoek tot de term slaap apneu.

In een artikel (uit 2014) van dr. Christian Guilleminnault staat dat de behandeling van pediatrische obstructieve slaap apneu en een slaap verstorende ademhaling bestaat uit het herstellen van neusademhaling tijdens waken en slapen.

De autoriteit op het gebied van slaap apneu zegt dus dat we door onze neus moeten ademen.
Volgens dr. Guilleminnault moeten kinderen leren hun lippen op elkaar te houden en om door de neus te ademen. Dit is niet alleen belangrijk voor kinderen, maar ook van vitaal belang voor volwassenen.

Leefstijlfactoren bij snurken en slaapapneu

Leefstijl heeft invloed op de algemene slaapkwaliteit, snurken en slaap apneu. Een aantal voorbeelden van deze leefstijlfactoren zijn:

  • Stress
  • Teveel eten
  • Te weinig beweging
  • Het geloof dat het goed is om diep te ademen

Al deze factoren veranderen ons ademvolume. Onze ademhaling wordt zwaarder. En hoe we gedurende de dag ademen bepaalt hoe we s ’nachts ademen. Als we s ‘nachts slapen wordt onze ademhaling meer merkbaar. Er is dan sprake van een hoog volume aan lucht door een versmalde ruimte.

Ik help mensen om het ademvolume terug te brengen naar normale hoeveelheden. De ademhaling tijdens het slapen wordt dan lichter, stiller, zachter en door de neus. Vervolgens richten we ons op snurken en slaap apneu.

De Buteyko Methode bij snurken en slaapapneu

De Buteyko Methode is een therapie en kan helpen bij obstructieve slaapapneu, snurken en nasale allergie. Via de Buteyko Methode leer je:

* De neus ontstoppen
* Permanent overschakelen naar neus ademhaling
* Het ademhalingsvolume normaliseren via verschillende ademhalingsoefeningen
* Zacht en stil ademen oefenen voor de duur 20 minuten voor het slapen
* Slaappositie bepalen
* De mond tapen met Kliniplast Xtrata tape

In een tijdschrift voor verpleegsters is er ook een artikel geschreven over obstructieve slaapneu.  ANJ clinical update 2004, Mary Birch) De conclusie van dat artikel is dat de Buteyko Methode een veilige, effectieve en geschikte oplossing kan zijn bij obstructieve slaapapneu. Zonder dat er een noodzaak is voor operaties, orale apparaten, of de CPAP. 

Gerelateerde blogartikelen

Hyperventilatie test
Chronische hyperventilatie symptomen
Hartoverslagen door stress
Oppervlakkige ademhaling
Overspannen zijn
Extreme vermoeidheid en spierpijn
Project burnout
Normale ademhaling
Waar zit je middenrif
Koude handen oorzaak
Stresshormoon

 

  1. McArdle W.D., Katch F.I., Katch V.L., Essentials of exercise physiology (2nd edition); Lippincott, Williams and Wilkins, London 2000.
  2. Radwan LMaszczyk ZKoziorowski AKoziej MCieslicki JSliwinski PZielinski J. Control of breathing in obstructive sleep apnoea and in patients with the overlap syndrome. 1995 Apr;8(4):542-5.
  3. Snoring and Obstructive Sleep Apnea by David N.F. Fairbanks MD
  4. Bonekat HW, Hardin KA, Severe upperway airway obstruction during sleep. Clin Rev Allergy Immunol. 2003 Oct;25(2):191-210
  5.  Julien JY1Martin JGErnst POlivenstein RHamid QLemière CPepe CNaor NOlha AKimoff RJ. Prevalence of obstructive sleep apnea-hypopnea in severe versus moderate asthma.  2009 Aug;124(2):371-6. doi: 10.1016/j.jaci.2009.05.016. Epub 2009 Jun 26.
  6. [2. Radwan L, Maszczyk Z, Koziorowski A, Koziej M, Cieslicki J, Sliwinski P, Zielinski J. Control of breathing in obstructive sleep apnoea and in patients with the overlap syndrome. Eur Respir J. 1995 Apr;8(4):542-5.
  7.  Julien JY1Martin JGErnst POlivenstein RHamid QLemière CPepe CNaor NOlha AKimoff RJ. Prevalence of obstructive sleep apnea-hypopnea in severe versus moderate asthma.  2009 Aug;124(2):371-6. doi: 10.1016/j.jaci.2009.05.016. Epub 2009 Jun 26.
  8. Teodorescu M1, Polomis DA, Hall SV, Teodorescu MC, Gangnon RE, Peterson AG, Xie A, Sorkness CA, Jarjour NN. Association of obstructive sleep apnea risk with asthma control in adults. Chest. 2010 Sep;138(3):543-50. doi: 10.1378/chest.09-3066. Epub 2010 May 21.
  9. Fitzpatrick MF1, McLean H, Urton AM, Tan A, O’Donnell D, Driver HS. Effect of nasal or oral breathing route on upper airway resistance during sleep. Eur Respir J. 2003 Nov;22(5):827-32.

Wil je beter leren ademen?

Contact

Individuele Buteyko cursus

Dit is de fysieke, offline variant.
Tarief € 375,-.
Voor vragen of aanmeldingen: info@gezondeademhaling.nl.