info@gezondeademhaling.nl
0652519537

Slaapapneu

Vaak begint slaapapneu met een onschuldige vorm van snurken. Daar lees je eerst over. Je komt meer te weten over een behandeling van obstructieve slaapapneu die nog relatief onbekend is. Het interessante is dat deze behandeling ondersteunt wordt door de grondlegger van slaap apneu, dr. Christian Guilleminault. Het gaat hier om een mogelijke oplossing voor slaapapneu vanuit het perspectief van ademhaling. 

Snurken

Hoe we overdag ademen bepaalt hoe we s‘nachts ademen. Als er overdag verkeerd geademd wordt kun je niet automatisch verwachten dat dat verandert, of verbetert tijdens het slapen. Snurken (en slaapapneu) worden veroorzaakt door een groot volume aan lucht door een versmalde ruimte. Daarbij ontstaat er een vibratie in de weefsels van de neus en keel. We kijken hier dus naar twee aspecten van snurken en slaapapneu:

  • Een groot volume aan lucht
  • Een versmalde ruimte

Ik wil je vragen om dat even in gedachten te houden.

Er bestaan twee soorten snurken

Mondsnurken

De meest bekende vorm waarbij snurken veroorzaakt wordt door een vibratie in het zachte gehemelte. Deze vorm van snurken is eenvoudig te verhelpen door de mond dicht te houden.

Neussnurken

Ook wel High Upper Airway Resistance (HUAR) genoemd. Hierbij is er sprake van een turbulente luchtstroom in de nasofarynx en de orofarynx waarbij de luchtstroom beperkt wordt. 

Slaapapneu bezien vanuit ademhaling

Slaapapneu bezien vanuit ademhaling

Rustig ademen en toch snurken?

Kan iemand rustig ademen en toch snurken? Om antwoord op deze vraag te krijgen zou je eigenlijk iemand moeten observeren die snurkt. Het zal je opvallen dat:

  • Er relatief snel wordt geademd
  • Het luidruchtig is
  • Er is sprake van een groot amplitude
  • Er zitten geen pauze’s tussens de ademhaling.
  • Er moet na de uitademing gelijk weer ingeademd worden.

Snurken en ademhaling zijn aan elkaar gerelateerd.

Slaapapneu 

Slaapapneu is de progressie op snurken. Ongeveer 600.000 Nederlanders heeft last van slaapneu. Vaak zonder dat te weten. Een groot probleem is namelijk dat deze diagnose vaak niet wordt gemaakt. Er wordt te lang mee rondgelopen.

Als we kijken naar ademvolume bestaat een normaal ademvolume uit 4 – 6 liter per minuut 1. Het is bekend dat mensen met ademhalingsproblemen (inclusief astma) 10 -15 liter per minuut ademen.2

Als we denken in slaap apneu bevinden de bovenste luchtwegen zich in de keel. Daar zit ook het gebied dat vatbaar is om in te zakken. Dat gebied gebied kun je zien als een papieren rietje. Als iemand zwaar ademt vind er een contractie plaats in het diafragma en wordt er lucht de longen in gezogen. Terwijl er lucht de longen in wordt gezogen ontstaat er een negatieve druk in de bovenste luchtwegen. Deze negatieve druk draagt bij aan het inzakken van de weefsels. Er onstaat een versmalde ruimte om door te ademen.

Luchtweg én luchtstroom

Meestal wordt er bij snurken en slaapapneu alleen aan de luchtweg gedacht. Wanneer er naar de luchtweg gekeken wordt zou er ook naar de luchtstroom gekeken moeten worden. De omvang van de luchtweg is namelijk relatief aan de luchtstroom. Bij het Bernouilli principe wordt er gekeken naar de luchtstroom. Bij het Venturi effect wordt er gekeken naar de omvang van de luchtweg

Bernouilli principe

Dit principe verklaart in feite dat als vloeistof stroomt er een negatieve druk ontwikkelt aan de omtrek van de stroom. Als de stroming versnelt neemt ook de negatieve druk toe. Dit kun je vergelijken met het ademen door een papieren rietje. Het papieren rietje kan dan inzakken. Het inzakken van de bovenste luchtweg treedt op als de negatieve druk die gegenereerd wordt door de inspiratoire spieren hoger is dan de verwijdende kracht van de bovenste luchtwegspieren.

Vergelijking met een loodgieter

Stel dat een loodgieter leidingen komt aanleggen zodat je water van de ene plek naar de andere plek kunt verplaatsen. Daarvoor bepaalt hij de diameter van de leidingen. Kun je je voorstellen dat de loodgieter willekeurig leidingen uitkiest? Zonder daarbij rekening te houden met de verwachte hoeveelheid water die door de buis zal stromen? De twee gaan hand in hand, net als bij je ademhaling.

Het Venturi effect

Als een bepaald volume vloeistof door een leiding met afnemende diameter beweegt, neemt de snelheid van de vloeistof toe. Vergelijk het met een tuinslang. Als je de opening verkleint neemt de druk en snelheid van het uitstromende water toe.3 Dat is wat er gebeurd bij een verzwaarde ademhaling door een versmalde ruimte.

Positieve luchtdruk verhogen, of negatieve druk verminderen.

De CPAP machine pompt lucht met een positieve druk door de luchtwegen. De vraag die gesteld kan worden is of slaap apneu ook vermindert kan worden door de negatieve druk te verminderen. Als het ademhalingsvolume gereduceerd wordt, ontstaat er minder negatieve druk en worden de apneus verminderd. Als het verhogen van de positieve druk via de CPAP helpt, dan zou het verminderen van de negatieve druk ook moeten helpen om de luchtwegen open te houden.

De eerste stap om slaap apneu te adresseren (het ademhalingsvolume reduceren) begint bij de neus. (Nasale obstructie, rhinitis, chronische rhinitis komen maar zelden geïsoleerd voor. Volwassen en kinderen met rhinitis hebben ongeveer twee keer zoveel kans op gezondheidsproblemen als gevolg van hun symptomen van nasale allergie)

Astma en slaapapneu

Ongeveer 74% van de astmapatiënten ervaren nachtelijke symptomen van luchtwegobstructie secundair aan reactieve luchtwegaandoeningen. 4 Obstructieve slaapapneu was significant vaker aanwezig bij patiënten met ernstige astma en matige astma vergeleken met de controle groep zonder astma. 5

Wat astma en slaapapneu gemeenschappelijk hebben.

Bij astma en slaapapneu6 wordt er ongeveer 10-15 liter per minuut geademd. Uit dit onderzoek naar 20 mannen met slaapapneu, overgewicht en een  normale longfunctie bleek dat zij 15 liter (+- 3l) per minuut ademden. In hetzelfde onderzoek is bij 11 mannen met slaapapneu een COPD vastgesteld dat zij 12.8 liter (+- 3.5l) per minuut ademden. De medische norm is 4-6 liter per minuut.  

Een mens kan 30 dagen zonder eten, 3 dagen zonder water en ongeveer 3 minuten zonder lucht. We weten allemaal wel wanneer we voldoende gegeten hebben. We hebben ook een idee van hoeveel water we zouden moeten drinken. Maar hoeveel lucht zou je moeten ademen? Is het gezond om iedere minuut, ieder uur en iedere dag 2-3 keer zoveel volume lucht per minuut te ademen dan de medische norm?

Bij astma zijn de onderste luchtwegen onstoken. Dit is niet per definitie ook het geval voor de bovenste luchtwegen. En hoe wordt er geademd wanneer astmaklachten verergeren? Wordt er lichter geademd, of zwaarder? Iemand met ernstige astma is buiten adem na een stukje lopen. Na tien minuten rusten op een stoel is er nog steeds sprake van een zichtbare zware ademhaling. Als de ernst van de astma stijgt wordt er zwaarder geademd. Het tidale volume stijgt en de respiratoire frequentie stijgt. Ofwel het aantal keer dat er geademd wordt stijgt en iedere ademhaling wordt groter. Bij astma wordt het vocht via mondademhaling uit de luchtwegen gezogen. Dat veroorzaakt onstoken luchtwegen en dat veroorzaakt astmaklachten. Bij astma wordt er niet alleen teveel geademd. Teveel ademen vergroot ook de astmasymptomen. Bij slaapapneu is er sprake van een vergelijkbaar mechanisme.

In dit onderzoek7 had 88% van de patiënten in de ernstige astma-groep, 58% van de patiënten in de matige astma-groep en 31% van de patiënten in de controle groep zonder astma last van meer dan 15 apneus per nacht. 

Waarom komt slaapapneu eigenlijk vaker voor bij mensen met astma? Als de ernst van astma stijgt, stijgt ook het aantal slaapapneu patienten. Wat is hier aan de hand? Is er echt een relatie met de ademhaling? 

Uit ander onderzoek8 blijkt dat er bij 472 mensen die hun astma slecht onder controle hebben drie keer zoveel kans is op slaapapneu. Als de astma onder controle is daalt dus het risico op slaapapneu. Drie of meer pufjes astmamedicatie per week wordt gezien als een gebrek aan controle op astma.

Zou het normaliseren van de ademhaling en het verminderen van de negatieve druk kunnen leiden tot een reductie in apneus? Dat is waar de rest van dit artikel over gaat.

Mondademhaling verergert snurken en slaapapneu

Mond ademen wordt geassocieerd met een verhoogd risico voor het inzakken van de luchtwegen. Er zijn een aantal studies waarin gekeken is naar wat er in slaapapneu gebeurd bij ademen via de mond t.o.v. ademen via de neus.

Deze studie9 testte de hypothese dat een mechanisch voordeel het overwicht van neusademhaling ten opzichte van mondademhaling tijdens de slaap zou kunnen verklaren. Tijdens slaap was de weerstand van de bovenste luchtwegen veel hoger bij mondademhaling. Daarnaast waren obstructieve (maar niet centrale) apneus en hypopneus duidelijk vaker aanwezig bij oraal ademen. (apneus-hyponeus index 43 +/- 6 t.o.v. nasaal (1,5 +/- 0,5).

Als we ademen via de neus zijn de luchtwegen open. Als de luchtwegen open zijn is er minder kans op slaapapneu.

Slaap stoornissen, slechte studieprestaties en hyperactiviteit zijn mentale complicaties die gezien worden in kinderen en gerelateerd zijn aan de symptomen van nasale allergie. Er is veel bewijs waarin de link tussen nasale obstructive, een slechte ademhaling en slaapstoornissen wordt aangetoond.

Wat vind de grondlegger van slaapapneu? 

Dr. Christian Guilleminault wordt gezien als één van de (of dé) grondlegger van slaap apneu. In de jaren ’70 ontdekte hij dat er een relatie was tussen nachtelijke ademstops en een hoge bloeddruk. Hij werkte samen met cardiologen om s ‘nachts hun patiënten te monitoren. Uiteindelijk leidde dat onderzoek tot de term slaap apneu.

In een artikel (uit 2014) van dr. Christian Guilleminnault staat dat de behandeling van pediatrische obstructieve slaap apneu en een slaap verstorende ademhaling bestaat uit het herstellen van neusademhaling tijdens waken en slapen.

De autoriteit op het gebied van slaap apneu zegt dus dat we door onze neus moeten ademen.
Volgens dr. Guilleminnault moeten kinderen leren hun lippen op elkaar te houden en om door de neus te ademen. Dit is niet alleen belangrijk voor kinderen, maar ook van vitaal belang voor volwassenen.

Leefstijlfactoren bij snurken en slaapapneu

Leefstijl heeft invloed op de algemene slaapkwaliteit, snurken en slaap apneu. Een aantal voorbeelden van deze leefstijlfactoren zijn:

  • Stress
  • Teveel eten
  • Te weinig beweging
  • Het geloof dat het goed is om diep te ademen

Al deze factoren veranderen ons ademvolume. Onze ademhaling wordt zwaarder. En hoe we gedurende de dag ademen bepaalt hoe we s ’nachts ademen. Als we s ‘nachts slapen wordt onze ademhaling meer merkbaar. Er is dan sprake van een hoog volume aan lucht door een versmalde ruimte.

Ik help mensen om het ademvolume terug te brengen naar normale hoeveelheden. De ademhaling tijdens het slapen wordt dan lichter, stiller, zachter en door de neus. Vervolgens richten we ons op snurken en slaap apneu.

De Buteyko Methode bij snurken en slaapapneu

De Buteyko Methode is een therapie en kan helpen bij obstructieve slaapapneu, snurken en nasale allergie. Via de Buteyko Methode leer je:

* De neus ontstoppen
* Permanent overschakelen naar neus ademhaling
* Het ademhalingsvolume normaliseren via verschillende ademhalingsoefeningen
* Zacht en stil ademen oefenen voor de duur 20 minuten voor het slapen
* Slaappositie bepalen
* De mond tapen met Kliniplast Xtrata tape

In een tijdschrift voor verpleegsters is er ook een artikel geschreven over obstructieve slaapneu.  ANJ clinical update 2004, Mary Birch) De conclusie van dat artikel is dat de Buteyko Methode een veilige, effectieve en geschikte oplossing kan zijn bij obstructieve slaapapneu. Zonder dat er een noodzaak is voor operaties, orale apparaten, of de CPAP. 

Voor meer informatie of om je op te geven voor de (online) cursus kun je bellen naar 06-52519537, of mailen, info@gezondeademhaling.nl.

 

  1. McArdle W.D., Katch F.I., Katch V.L., Essentials of exercise physiology (2nd edition); Lippincott, Williams and Wilkins, London 2000.
  2.  Radwan LMaszczyk ZKoziorowski AKoziej MCieslicki JSliwinski PZielinski J. Control of breathing in obstructive sleep apnoea and in patients with the overlap syndrome.  1995 Apr;8(4):542-5.
  3. Snoring and Obstructive Sleep Apnea by David N.F. Fairbanks MD
  4.  Bonekat HW, Hardin KA, Severe upperway airway obstruction during sleep. Clin Rev Allergy Immunol. 2003 Oct;25(2):191-210
  5.  Julien JY1Martin JGErnst POlivenstein RHamid QLemière CPepe CNaor NOlha AKimoff RJ. Prevalence of obstructive sleep apnea-hypopnea in severe versus moderate asthma.  2009 Aug;124(2):371-6. doi: 10.1016/j.jaci.2009.05.016. Epub 2009 Jun 26.
  6. [2. Radwan L, Maszczyk Z, Koziorowski A, Koziej M, Cieslicki J, Sliwinski P, Zielinski J. Control of breathing in obstructive sleep apnoea and in patients with the overlap syndrome. Eur Respir J. 1995 Apr;8(4):542-5.
  7.  Julien JY1Martin JGErnst POlivenstein RHamid QLemière CPepe CNaor NOlha AKimoff RJ. Prevalence of obstructive sleep apnea-hypopnea in severe versus moderate asthma.  2009 Aug;124(2):371-6. doi: 10.1016/j.jaci.2009.05.016. Epub 2009 Jun 26.
  8. Teodorescu M1, Polomis DA, Hall SV, Teodorescu MC, Gangnon RE, Peterson AG, Xie A, Sorkness CA, Jarjour NN. Association of obstructive sleep apnea risk with asthma control in adults. Chest. 2010 Sep;138(3):543-50. doi: 10.1378/chest.09-3066. Epub 2010 May 21.
  9. Fitzpatrick MF1, McLean H, Urton AM, Tan A, O’Donnell D, Driver HS. Effect of nasal or oral breathing route on upper airway resistance during sleep. Eur Respir J. 2003 Nov;22(5):827-32.

Wil je beter leren ademen?

Contact

AANMELDEN GRATIS ONLINE TRAINING

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

INDIVIDUELE CURSUS
3 ademconsulten van 1,5 uur
Levenslange coachings garantie
Inclusief werkboek / ebook / videomateriaal
€ 375,-
Meer info

Er komt een boek aan :D

Buteyko boek

Buteyko boek